Onderzoek & literatuur

Burgerparticipatie Algemeen

• Burgers tegen beleid; een analyse van dynamiek in politieke betrokkenheid. Imrat Verhoeven. Juni 2009. cijfers, onderzoek; boek, digitaal.
  Het gebeurt vrij vaak dat burgers tegen beleid in actie komen. In deze studie worden de achtergronden van dit politieke en maatschappelijke verschijnsel onderzocht.
• Draagvlak door interactief bestuur; feit of fictie? Mijke Boedeltje. Universiteit Twente, mei 2009.
  De hoofdconclusie is dat naarmate processen van interactief bestuur meer interactief zijn, deze ook meer als zodanig worden gepercipieerd.
• Op weg naar de doe het zelf democratie; van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie. Een essay in opdracht van de Commissie Lemstra (Commissie Innovatie Openbaar Bestuur). Martijn van der Steen en Mark van Twist. InAxis, december 2008
• Opkomst en neergang van interactief beleid. Dr.ir. Sonja van der Arend (TU Delft). Openbaar bestuur, juni/juli 2008 - Na tien jaar van experimenteervreugde, uitgebreid onderzoek en bevlogen pleidooien voor interactief beleid overheerst teleurstelling over de bedoelde burgerparticipatie. Wat is er met het aanvankelijke enthousiasme van de pleitbezorgers gebeurd? Betekent hun teleurstelling het eindsignaal voor interactief beleid?
• Zou burgerparticipatie het vertrouwen in de politiek vergroten? Jan Schrijver. Bestuurskunde (nr. 2, juni 2008).
  Politicologen en andere onderzoekers helpen de vraag te beantwoorden of burgerparticipatie tot tevredenheid stemt.
• Citizen participatory democracy techniques [literatuurlijst]. ECAS - European Citizen Action Service, 14 mei 2008
• Interactief beleid - een vak apart; TRANSACTIEKOSTENTHEORIE ALS BASIS. Overheidsmanagement, mei 2008.
• Interactieve besluitvorming vanuit een participanten-perspectief. Nancy van der Bol, Sonja van der Arend. Bestuurswetenschappen nr. 2, 2007.
• Burgerschap en patronen van politieke participatie (bijdrage aan het Jaarboek Kennissamenleving thema Burgerschap) Ivo Hartman. Jaarboek Kennissamenleving, februari 2008. Overzicht; digitaal.
  Kern van deze bijdrage is een historische schets van de manieren waarop burgers staatsoptreden - tegenwoordig spreekt men liever van ‘overheidsbeleid’ - in de afgelopen halve eeuw hebben geprobeerd te beïnvloeden. Er wordt nagegaan of de voortdurende uitbreiding van het arsenaal van participatie-instrumenten ook leidt tot meer participatie, maar vooral ook of die leidt tot meer – of in ieder geval niet minder – gelijkheid tussen burgers in toegang tot politieke besluitvorming.
• Is de overheid een geloofwaardige partner? Jurian Edelenbos. Openbaar Bestuur, januari 2008.
  Burgerparticipatie is gemeengoed geworden. Gemeenten, provincies, ministeries, in alle overheidslagen worden burgers bij de ontwikkeling en uitvoering van projecten betrokken. Burgers verwachten dan wel een geloofwaardige partner. Geloofwaardig is de overheid in hun ogen pas als ze serieus met hun belangen en voorstellen omspringt. (Artikel gebaseerd op IPP-publicatie 'Burgers als beleidsadviseurs'.)
• Pleitbezorgers, procesmanagers en participanten; interactief beleid en de rolverdeling tussen overheid en burgers in de Nederlandse democratie. Sonja van der Arend, Eburon. November 2007.
  Beschrijving en analyse van de opkomst en ontwikkeling van interactief beleid van de vroege jaren negentig tot het begin van de eenentwintigste eeuw. Het boek geeft een nauwgezet verslag van de activiteiten en verhalen van de mensen die vorm en inhoud hebben gegeven aan interactief beleid als idee, methode en praktijk.
• Burger en politiek; participatie als brug over de vertrouwenskloof. Klaas-Jan Rodenburg, Hans de Waard. Garant, 2007.
  Bijdrage aan het debat en de zoektocht naar een nieuwe verbinding tussen burger en politiek en aan een beter, gezonder evenwicht tussen expertmatige en participatieve manieren van beleidsontwikkeling en toenemend vertrouwen tussen burgers en overheden.
• Initiatieven voor duurzaamheid (Ideeën en tips voor initiatiefrijke burgers en raadsleden) Arjen Nijeboer. IPP 2003.
  Veel mensen ondernemen actie om zaken in hun omgeving te verbeteren. Ze wachten niet af tot anderen iets doen, maar steken zelf de handen uit de mouwen.
  Dit boekje is bedoeld om burgers die een initiatief willen nemen op weg te helpen. Want ook bij een ogenschijnlijk eenvoudig voorstel komt veel kijken. In deze uitgave vind je tips hoe je hiermee kunt omgaan.
  De nadruk ligt op allerhande initiatieven die de sociale en natuurlijke leefomgeving betreffen. Maar daarnaast is het ook bruikbaar voor burgers die een initiatief op een ander terrein willen nemen. Zij zullen vaak dezelfde beslissingen moeten nemen en tegen dezelfde problemen oplopen.
• Interactieve beleidsvoering: de binnenkant van het proces. I. Pröpper. VNG Uitgeverij, 1999.

Naar boven

Handleidingen burgerparticipatie

• Participatieve methoden; een gids voor gebruikers. Stef Steyaert (viWTA) en Hervé Lisoir (Koning Boudewijnstichting). Vlaams Instituut voor Wetenschappelijk en Technologisch Aspectenonderzoek, Vlaams Parlement januari 2006.
  Belgisch handboek met context en de doelstellingen van verschillende participatieve methoden, een praktische en pragmatische gids voor iedereen die participatie wil organiseren, op welk niveau dan ook.
• De participatieladder; meetlat voor het participatiebudget – Advies, uitgebracht door Regioplan Beleidsonderzoek voor twaalf gemeenten en de VNG. November 2008.
• The Public Participation Manual; Shaping the future together. Austrian Society for Environment and Technology (ÖGUT) 2007.
  The Public Participation Manual geeft praktische informatie en checklists over de voorbereiding en implementatie van participatieprocessen.
• IAP2 Spectrum of Public Participation. International Association for Public Participation (IAP2) 2007.
  Overzicht van manieren van burgerparticipatie dat wordt onderscheid naar enerzijds doel, belofte en technieken en anderzijds toenemende mate van publieke invloed.
• IAP2's PUBLIC PARTICIPATION TOOLBOX. International Association for Public Participation (IAP2) 2006. Overzicht van technieken om informatie te delen.
• Burgerparticipatie, een praktische handleiding voor gemeenten. Hendrikx, M.; Eijsermans, R. Sdu, december 2004.
• Burgerparticipatie in de Wmo; handreiking voor gemeenten. SGBO, mei 2005.
• The Public Participation Handbook; Making Better Decisions Through Citizen Involvement. James L. Creighton. Jossey-Bass 2005. De internationaal bekende consultant op het gebied van burgerparticipatie James L. Creighton biedt een praktische handleiding voor het ontwikkelen en faciliteren van participatie in publieke besluitvormingsprocessen. Het is speciaal geschreven voor medewerkers van de overheid en bedrijven en geeft informatie over het ontwikkelen van participatieprocessen, welke technieken gebruikt kunnen worden voor het bevorderen van participatie, hoe succesvolle bijeenkomsten georganiseerd kunnen worden, hoe er met de media kan worden samengewerkt en hoe participatieprocessen kunnen worden geëvalueerd. Daarnaast staat er veel praktische informatie in zoals checklists, werksheets en illustratieve voorbeelden.
• Beleid met burgers; praktische gids voor burgerparticipatie. Hartman, I.; Nuiver, H. . Ministerie van VROM, 2004.
  Praktische gids voor burgerparticipatie bedoeld als een handleiding voor beleidsmakers die antwoord geeft op veelgestelde vragen over het wanneer en hoe van burgerparticipatie.
• Spelregels voor communicatie bij interactieve beleidsvorming. XPIN, juli 2003.
• Methodeklapper; inventarisatie van methoden - participatie, interactie, processen, gebied. Adviesbureau voor Duurzame Ontwikkeling ETC Ecoculture (Leusden), Landelijk Centrum Opbouwwerk (LTO) (Zwolle), VHS (Bergen), Adviesgroep Stad-Platteland 2000.
  Bruikbare en toegankelijke introductie in de beschikbare participatieve methoden t.b.v. gebiedsgericht beleid, m.n. t.b.v. plattelandsvernieuwing.

Naar boven

Burgerparticipatie landelijk

• De burger in het beleid: Weet wat er leeft. Ministerie van Binnenlandse Zaken, Juni 2007.
  Aan de publicatie ‘De burger in het beleid’ hebben vele mensen van verschillende departementen meegewerkt. Het boekje bevat 22 interviews met betrokken personen die vertellen over het uitgevoerde project. Uit de verschillende projecten/programma's zijn er acht genomineerd voor de eerste Participatieprijs.
• Stappenplan voor burgerparticipatie. Ministerie van VROM, april 2007.
  In dit infoblad geeft het ministerie van VROM beknopt weer welke stappen je moet doorlopen voordat je met burgerparticipatie aan de slag kunt gaan.
• Burgers als beleidsadviseurs. Jurian Edelenbos, Anna Domingo, Pieter-Jan Klok, Jan van Tatenhove. IPP, 2006.
  Deze studie analyseert acht projecten waarin burgerparticipatie een rol heeft gespeeld bij het tot stand komen van rijksbeleid. Welke specifieke factoren belemmeren of bevorderen interactieve beleidsvorming op rijksniveau? Onder welke voorwaarden hebben de resultaten van dit soort projecten de meeste kans om in beleid te worden omgezet? Het onderzoek van het IPP is in samenwerking met drie universiteiten uitgevoerd, met medewerking van Jurian Edelenbos, Pieter-Jan Klok en Jan van Tatenhove.
  Het boek begint met een theoretisch kader. Daarna wordt de aandacht gericht op de inhoud en het proces van interactieve trajecten en over macht: wie beslist uiteindelijk? Ten slotte wordt ook institutionele inbedding besproken : hoe past het interactieve traject met burgers bij alle andere processen van de ambtelijke en politieke organisatie? En hoe belangrijk is deze institutionele inbedding om de inbreng van burgers om te zetten in nieuw beleid? Het laatste hoofdstuk presenteert de conclusies van het onderzoek en biedt een handreiking voor het organiseren van burgerparticipatie bij het maken van (rijks)beleid.
• Burgerparticipatie zonder verantwoordelijkheid. J. Edelenbos, H.L. Klaassen, L. Schaap. Erasmus Universiteit, mei 2005.
• Burgerparticipatie op Landelijk Niveau; uitkomsten van een quick scan (in opdracht van het Instituut voor Publiek en Politiek). Dr. Jurian Edelenbos. Erasmus Universiteit Rotterdam, Centrum voor Publiek Management, Juni 2004.
  Uitkomst van een quick scan onderzoek naar burgerparticipatie op landelijk niveau dat is uitgevoerd door de Erasmus Universiteit Rotterdam in opdracht van het Instituut voor Publiek en Politiek. Drie ministeries waren onderwerp van de quick scan, te weten: de ministeries van VROM, LNV en V&W en voor zover van toepassing hun zelfstandige bestuursorganen. Ook zijn Rijkswaterstaat en Dienst Landelijk Gebied meegenomen in dit onderzoek. De quick scan is uitgevoerd door middel van desk research. Via documentanalyse, literatuurstudie en internet search is bekeken welke programma's en projecten op het vlak van burgerparticipatie door de betreffende drie ministeries de afgelopen tien jaar zijn uitgevoerd.
• Burgerparticipatie: inspiratiebron voor de Europese Unie? Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, oktober 2003.
  Verslag van een onderzoek naar burgerparticipatie in Nederland, ter gelegenheid van het Europees Seminar over ‘Multilevel Governance & Democratic Legitimacy’. Om over burgerparticipatie actuele en concrete inzichten te verzamelen is besloten tot het verrichten van een onderzoek naar de wijze waarop overheden, maar ook commerciële en non-profitorganisaties de directe contacten met klanten of leden vormgeven.

Naar boven

Burgerparticipatie lokaal

• Het burger-ei; Perspectieven op lokale burgerparticipatie. SoCiuS, november 2008.
  Met de publicatie 'Het burger-ei' wil SoCiuS het debat over lokale burgerparticipatie in Vlaanderen stimuleren. In een eerste deel licht Sofie Verhoeven concepten toe die verband houden met burgerparticipatie. Daarnaast worden ook evoluties in burgerschap en democratie geduid en worden de mogelijkheden en valkuilen voor een verdere uitdieping en verfijning van democratie en burgerschap geschetst. In een tweede deel worden professionals uit het sociaal-cultureel volwassenenwerk aan het woord gelaten. In het laatste deel krijgen sleutelfiguren en experts uit belendende werkvelden, de wetenschap, het middenveld, de overheden en de politiek het woord.
• Betrokken zijn werkt; Effectief gebiedsgericht werken stelt de door bewoners ervaren kernthema’s centraal en pakt die samenhangend aan. ir. Roy G. Mierop (Capgemini Consulting), Augustus 2007. Wijkgericht organiseren van publieke dienstverlening.
• Gedragen beleid; een bestuurskundig onderzoek naar interactief beleid en draagvlak in de stad Utrecht. Laurens de Graaf. Eburon, 2007.
  Analyse van het verband tussen interactief beleid en draagvlak bij drie gebiedsgerichte projecten in de stad Utrecht. De auteur geeft op systematische wijze inzicht in de theorie en de praktijk van interactief beleid.
• Wanneer Werkt Participatie? Een onderzoek bij de gemeenten Dordrecht en Leiden naar de effectiviteit van burgerparticipatie en inspraak. dr. Igno Pröpper, drs. Bart Litjens, drs. Ester Weststeijn. Partners+Pröpper, juli 2006.
• Burgerparticipatie in Tiel; De Stadsvisie 2000-2002 - Toekomst van Tiel. Gemeente Tiel, september 2006.
  In de periode 2000-2002 hebben politici, ambtenaren en inwoners van Tiel zich op uiteenlopende manieren gebogen over de wenselijke toekomst van Tiel. Via enquêtes, fietstochten, werkateliers en openbare debatten heeft dit geleid tot de stadsvisie ‘Tiel in 2020’.
• Burgerparticipatie in Tiel; Het Stadspanel 2003-2005 - Adviezen van burgers. Gemeente Tiel, maart 2006.
  In het Stadspanel krijgen 20 mensen de gelegenheid zich met professionele ondersteuning te verdiepen in actuele beleidskwesties over hun eigen omgeving. Gevraagd en ongevraagd brengen zij hierover advies uit aan college en raad.
• Burgerparticipatie in Tiel; De Tielse Methode 2000-2004 - een uniek experiment. Gemeente Tiel, december 2005.
• Towards DIY-politics? Participatory and Direct Democracy at the Local Level in Europe. Reynaert H. , Steyvers K. , Delwit P. , Pilet J. Vanden Broele, 2007. overzicht; boek.
  Een eerste evaluatie van de verschillende vormen van participatie die in Europa reeds worden gebruikt.
• Burgernabijheid of burgerschuw; F. el Haji, R.C.J. de Roon. Oktober 2005.
  Een onderzoek naar de wijze waarop de deelgemeenten de burgerparticipatie bevorderen. Scriptie in het kader van de Masteropleiding Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
• De oneerlijke verdeling van macht; hoe projectleiders keuzes maken ten aanzien van burgerparticipatie. Marlies Bliekendaal. Erasmus Universiteit Rotterdam, 2007. De vraag die in dit onderzoek wordt beantwoord luidt: Welke factoren zijn van invloed op de keuze van een projectleider voor de rol die burgers in het besluitvormingsproces krijgen?

Naar boven

Burgerinitiatieven

• Stedelijke vernieuwing en burgerinitiatief, een wenkend perspectief? Huffelen, J.J.Joh.. Gemeente Amsterdam, Stadsdeel Slotervaart, september 2005.
• Wipkippen, wisselgeld en wisselend succes. Over de succes- en faalfactoren van burgerinitiatieven van gemeenten. Martje van Ankeren, IPP 2009.
• Op initiatief van de burger; over de werking van het gemeentelijk burgerinitiatief. Jurian Edelenbos, Lizette de Hond en Jesse Wilzing . Bestuurskunde (nr. 2), Juni 2008.
  Welke factoren spelen een rol bij de werking van bet burgerinitiatief in gemeenten? Deze vraag was leidend in het bestuurskundig onderzoek naar burgerinitiatieven in de lokale democratie (De Hond en Wilzing, 2007) dat in dit artikel wordt besproken. Centraal staat de vraag hoe het burgerinitiatief in de praktijk werkt en welke factoren de slaagkans van burgerinitiatieven vergroten.
• Burgerinitiatief; vrijwilligers en sociaal ondernemers. Jurgen van der Heijden, Marga Hoek. LPB, januari 2008. Training voor meer en beter burgerinitiatief.
• Help! een burgerinitiatief. Jugen van der Heijden, Laura van der Mark, André Meiresonne, Jornt van Zuylen. InAxis, Ministerie BZK, april 2007.
  Gemeenteambtenaren weten zich nauwelijks raad met actieve burgers. Veel initiatieven sneuvelen hierdoor al in de planfase. Om dit te veranderen brengt InAxis de publicatie 'Help! Een burgerinitiatief' uit. Het boekje staat vol praktijkervaringen en oplossingen voor ambtenaren.
• Faciliteren van burgerinitiatieven; inzicht in de mogelijkheden van de Rijksoverheid om burgerinitiatieven te faciliteren. Rinske van Noortwijk, Ineke van Zanten. GreenWish, 12 januari 2007.
  Het rapport geeft inzicht in het waarom, de mogelijkheden en de consequenties van het faciliteren van burgerinitiatieven door de rijksoverheid. GreenWish heeft deze visie ontwikkeld op basis van vier jaar praktische ervaring met ondersteuning van duurzame particuliere initiatieven.
• Burgerinitiatief; vrijwilligers en sociaal ondernemers - Training voor meer en beter burgerinitiatief. Jurgen van der Heijden, Marga Hoek, 2007.
  Het eerste deel van het boekje gaat in op de praktijk, het tweede deel is meer beschouwend over de opkomst en betekenis van burgerinitiatief.
• Wat burgers bezielt; burgerinitiatieven in civil society. Arthur van Leeuwen, Ronald Vis (IPP), Anna Domingo (IPP), Arie Voorburg, Freek de Meere, Maarten Davelaar. SEV, januari 2004. Burgerinitiatieven in het publieke domein; vier gedachten over burgerinitiatief.
  Voorbeelden van initiatieven door burgers op terreinen die traditioneel tot het domein van de overheid behoren.
• Handreiking burgerinitiatief : geactualiseerde handreiking met voorbeelden uit de praktijk. Vernieuwingsimpuls dualisme en lokale democratie. VNG Uitgeverij, 2004.

Naar boven

Gemeenteraad en burgerparticipatie

• Burgerparticipatie in de praktijk (themanummer). Raadsledenpamflet, februari 2009.
• Handreiking Interactieve beleidsvorming voor een dualistische raad; 25 vragen en antwoorden. VNG Uitgeverij, 2005.
• Interactieve beleidsvorming voor een dualistische raad. VNG Uitgeverij, 2004.

naar boven

Digitale burgerparticipatie

• Enschede = E–Ready? Onderzoek naar de intentie tot gebruik van eParticipatiemiddelen door de inwoners van de gemeente Enschede; Onderzoek t.b.v. het afstuderen van Marit Stegeman. Universiteit Twente, oktober 2008
• Digitale participatie: kans of illusie? Een onderzoek naar determinanten van de intentie van burgers om te participeren in e-democratie (Masterthesis). Marieke Wattel, Universiteit van Tilburg, augustus, 2008
• eParticipatie; Onderzoek in opdracht van Burger@Overheid.nl en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met medewerking van Dialogic, uitgevoerd door ADV Market Research. Zeist, oktober 2007
• Digitale burgerparticipatie in het perspectief van eOverheid. M.J.E.M. Jager (Commissaris van de Koningin Flevoland), september 2007.
  In de inleiding wil de Commissaris van de Koningin duidelijk maken hoe elektronische democratie en elektronische participatie passen in de ontwikkeling van de elektronische overheid. En ook hoe volksvertegenwoordiger, bestuurder of ambtenaar te maken krijgt met de gevolgen daarvan. En tot slot zegt hij kort iets over een voorgenomen nieuw instrument; de elektronische petitie.
• Internationale Quick scan e-Participatie; inspirerende voorbeelden van e-participatie buiten Nederland. Dialogic innovatie & interactie, juli 2006
• Gemeente & Burgers via ICT de participatieladder op? InAxis, Ministerie van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties, DGMOS/DIIOS, Hogeschool Van Hall Larenstein, september 2007.
  Een studie naar de gemeentelijke motieven voor het gebruik van eParticipatie (afstudeerscriptie). Gerbrand Haverkamp.
• Inburgering van nieuwe media in de lokale politiek en het gemeentelijk beleid? Hanenburg, M. Afstudeerscriptie Toegepaste Communicatiewetenschap, Universiteit Twente, januari 2006
  Een onderzoek naar de intentie en het gebruik van e-democratie door burgers in de gemeente Dantumadeel.
• ICT en burgerparticipatie; wat werkt en hoe? Kenniscentrum Grote Steden; Social Quality Matters, februari 2005.
• Digitale burgerparticipatie; in 5 gemeenten. PRIMO nh (Provinciaal Instituut voor Maatschappelijke Ontwikkeling), maart 2004.
  PRIMO nh ondersteunde samen met bureau 'Daadkracht' een aantal Noord-Hollandse gemeenten bij het inzetten van internet voor de totstandkoming van onderdelen van het gemeentelijk beleid.

naar boven

Ruimtelijke ordening en stedenbouw

• Ecologie en economie in het Friese Merengebied; Een Ruimtelijke, Interactieve en Transdisciplinaire Afwegingsmethode (RITAM) Blaeij, A. de, W. Geertsema en M. van der Heide. Wageningen Universiteit en Researchcentrum, juli 2008.
  De kans dat een plan voor de inrichting van natuur en landschap ook inderdaad wordt uitgevoerd, neemt toe wanneer de mensen die een belang hebben bij het gebied nadrukkelijk worden betrokken bij het opstellen van het plan. Met dit gegeven in het achterhoofd heeft Wageningen UR (LEI, Alterra en universiteit) voor beleidsmakers de ruimtelijke afwegingsmethode RITAM ontwikkeld.
  Vindplaats: bibliotheek IPP, intern netwerk. Signatuur: ruimtelijke ordening/besluitvorming/methoden en werkvormen/ecol.
• BURGERS EN LANDSCHAP DEEL 1. Irini Salverda en Rosalie van Dam. Alterra, Wageningen UR, december 2008. Voorbeelden van burgerparticipatie en maatschappelijk initiatief in het landschap; Quick scan ten behoeve van de Agenda Landschap - Deel 1 in de reeks 'Burgers en Landschap'.
• BURGERS EN LANDSCHAP DEEL 2. Irini Salverda, Rosalie van Dam en Roel During. Alterra, Wageningen UR, december 2008. Trends en theorieën over betrokkenheid van burgers. Quick scan ten behoeve van de Agenda Landschap. Deel 2 in de reeks 'Burgers en Landschap'.
• Kiezen voor kwaliteit; bewoners beslissen over toekomst locatie gemeentehuis. Gemeente Zaanstad, april 2008.
  Hoe de gemeente Zaanstad de buurt heeft betrokken bij de herbestemming van de Bannehof waar het nieuwe gemeentehuis zou komen, alle fases die de gemeente in het proces heeft doorlopen, welke keuzes zijn gemaakt, waarom deze zijn gemaakt en belangrijker nog, wat de uitwerking ervan was.
• Betrokkenheid van inwoners bij gebiedsontwikkeling loont. ROmagazine, maart 2008. Herinrichtingsproject in Badhoevedorp en gebiedsontwikkeling in Leidschendam-Voorburg met betrokkenheid van de inwoners.
• Burgerparticipatie bij planning: perspectieven voor de toekomst - eindrapport van het Interreg IIIB; advocacy, participation and NGOs in planning project. TCPA, APaNGO, oktober 2007. Rapport, methoden en werkvormen; boek, cd-rom, digitaal.
  Het APaNGO-project1 was opgezet als een van de eerste onderzoeksprojecten van de Europese Unie dat burgerparticipatie in ruimtelijke ontwikkeling en planvorming in concrete situaties bestudeert.

naar boven

Burgerforums en burgerpanels

• Burgerparticipatie, de Norm of voor de Vorm? Ministerie van Binnenlandse Zaken, november 2007.
  Congresverslag in het kader van het Burgerforum Kiesstelsel met antwoorden op vragen als: in hoeverre bepalen de adviezen van burgers daadwerkelijk het beleid? Wanneer is burgerparticipatie effectief en wanneer niet? En wat zijn de factoren die dit bepalen? (Met een bijlage waarin zes onderzoeken worden beschreven die zijn uitgevoerd n.a.v. het Burgerforum Kiesstelsel.)
• De burger aan zet; Burgerforum: theorie en praktijk. Prof. Dr. M. Leyenaar. Faculteit der Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen, Februari 2009.
• Meeting of minds; slotverklaring - Nederlands burgerpanel over hersenwetenschappen. Rathenau Instituut, november 2005.

naar boven